Фуссилат сураси 19-20 оятларнинг чуқур сунний таҳлили
**وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ (١٩) حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (٢٠)**
Сўзма-сўз таржима
**19-оят:**
- **وَيَوْمَ** — Ва (эслат) у Кунни
- **يُحْشَرُ** — тўпланурлар (жамланурлар)
- **أَعْدَاءُ اللَّهِ** — Аллоҳнинг душманлари
- **إِلَى النَّارِ** — дўзах томон
- **فَهُمْ** — бас, улар
- **يُوزَعُونَ** — (тўп-тўп қилиб) жўнатилурлар (аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тўхтатиб-жиловлаб турилурлар)
**20-оят:**
- **حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا** — токи қачон унга (дўзахга) келганларида
- **شَهِدَ عَلَيْهِمْ** — уларнинг зиддига гувоҳлик берур
- **سَمْعُهُمْ** — қулоқлари
- **وَأَبْصَارُهُمْ** — ва кўзлари
- **وَجُلُودُهُم** — ва терилари (аъзолари)
- **بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ** — улар қилиб ўтган (гуноҳ) амаллари ҳақида
Адабий таржима
**19.** (Эй Муҳаммад, уларга) Аллоҳнинг душманлари дўзахга тўпланадиган Кунни (эслатгин). Улар (жаҳаннам фаришталари томонидан) тўхтатиб-жиловлаб турилурлар (аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тартиб билан жўнатилурлар).
**20.** То унга (дўзахга) келганларида, қулоқлари, кўзлари ва терилари (аъзолари) уларнинг қилиб ўтган (гуноҳ) амаллари ҳақида ўзларига қарши гувоҳлик берур.
Чуқур сунний таҳлил
1. Оятларнинг мазмуни ва контексти
Ушбу оятлар Фуссилат сурасининг 19-20-оятлари бўлиб, Аллоҳ таолонинг душманлари – кофирлар ва мушрикларнинг қиёмат кунидаги даҳшатли ҳолатини тасвирлайди. Бу оятлар аввалги оятларда зикр қилинган Од ва Самуд қавмларига тушган дунёвий азобдан сўнг, уларнинг ва уларга ўхшаган кофирларнинг охиратдаги азобини баён қилиш учун келган.
2. Калит тушунчаларнинг луғавий ва истилоҳий таҳлили
| Сўз/ибора | Транскрипция | Луғавий маъноси | Тафсирий маъноси |
| **يُوزَعُونَ** | *Юзаъун* | \"Вазъ\" – тўхтатиш, жиловлаш, бошқариш | Дўзах фаришталари томонидан кофирларнинг аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тартиб билан дўзахга ҳайдалиши. Яъни улар тўп-тўп қилиб, изтироб ва қўрқув ила сурилурлар. |
| **أَعْدَاءُ اللَّهِ** | *Аъдоуллоҳ* | Аллоҳнинг душманлари | Бу ерда асосан Қурайш мушриклари ва умуман кофирлар назарда тутилган. Улар Аллоҳга куфр келтириб, Унинг оятларини ёлғонга чиқариб, расулларига душманлик қилганлар. |
| **شَهِدَ عَلَيْهِمْ** | *Шаҳида алайҳим* | Уларга қарши гувоҳлик берди | Қиёмат кунида инсоннинг ўз аъзолари унинг қилган гуноҳларига қарши гувоҳлик беради ва бу гувоҳликни ёмонлик учун эмас, балки ҳақиқатни баён қилиш учун беради. |
3. Оятларнинг тафсирий таҳлили
А) \"يُوزَعُونَ\" калимасининг маъноси
Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ ўз тафсирида \"يُوزَعُونَ\" калимасига қуйидагича изоҳ беради: \"Яъни, забониялар (дўзах фаришталари) уларнинг аввалгиларини охиргиларига қўшиб, тўплаб, тартибга соладилар\". Бу ҳолат уларнинг қўрқув ва изтироб ила, аммо қочиб қутулиш имкониятисиз ҳайдалишини англатади.
Ибн Ошур (таҳрир ва танвир муаллифи) бу ҳақда шундай дейди: \"Вазъ – уларнинг бир-бирларига аралашиб кетишининг олдини олиш ва тартибга солишдир. Бу уларнинг кўплигига ишорадир\".
Б) Аъзоларнинг гувоҳлик бериши
20-оятда зикр қилинган аъзоларнинг гувоҳлиги ҳақида Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ шундай дейди: \"Яъни, уларнинг қилган барча амаллари, илгари ва кейин қилганлари ҳақида, бирор ҳарф яширилмаган ҳолда гувоҳлик берадилар\".
Бу масалада муфассирлар икки хил фикр айтганлар:
1. **Биринчи қавл**: Аллоҳ таоло аъзоларга ҳаёт ато этиб, уларни гувоҳлик беришга мажбур қилади.
2. **Иккинчи қавл**: Аллоҳ аъзоларда шундай белгилар пайдо қиладики, улар эгаларининг дўзахга ҳақли эканлигига далолат қилади ва бу \"гувоҳлик\" деб аталади.
4. Ҳадислар ва асарлар асосида тафсир
Бу оятларнинг тафсирида кўплаб саҳиҳ ҳадислар ва саҳобалардан ривоятлар келган:
А) Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир куни кулиб, табассум қилдилар ва саҳобалар: \"Ё Расулаллоҳ, нимадан кулдингиз?\" деб сўрадилар. У зот айтдилар: \"Банданинг қиёмат куни Робби билан тортишувидан ажабландим. У: \'Эй Роббим, менга зулм қилмасликка ваъда берган эдинг-ку?\' дейди. Аллоҳ: \'Ҳа\' дейди. Банда: \'Мен ўзимдан бошқа гувоҳни қабул қилмайман\' дейди. Шунда Аллоҳ таоло: \'Сенга Ўзим гувоҳлигим ва ёзувчи фаришталар етарли эмасми?\' дейди. Бу сўз бир неча марта такрорланади. Сўнгра унинг оғзига муҳр босилиб, аъзолари гапира бошлайди. Шунда у аъзоларига: \'Сизлардан паноҳ тилайман, сизлар учун курашар эдим-ку!\' дейди\".
Б) Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят:
У киши Ибн Азраққа шундай деганлар: \"Қиёмат куни одамларга шундай бир пайт келадики, улар на гапира оладилар, на узр айта оладилар, на сўзлай оладилар. Сўнгра уларга изн берилади ва тортиша бошлайдилар. Кофир ширкини инкор қилади ва сизларга қасам ичганидек, Аллоҳга ҳам қасам ичади. Шунда Аллоҳ таоло уларнинг ўзларидан – терилари, кўзлари, қўл ва оёқларини гувоҳ қилиб юборади, оғизларига муҳр босади, сўнгра оғизлари очилади ва аъзолар: \'Бизни Аллоҳ нутқли қилди, У барча нарсани нутқли қилган Зотдир\' дейдилар. Шунда тиллар инкордан сўнг иқрор бўлади\".
В) Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят:
У киши Каъба ёнида эдилар. Уч киши – икки Қурайший ва бир Сақафий ёки икки Сақафий ва бир Қурайший – Каъба пардалари остига кириб, қорнлари катта, қалблари эса фақиҳликдан йироқ ҳолда, мен тушунмаган гапларни сўзлашди. Уларнинг бири: \"Аллоҳ бизнинг гапимизни эшитадими?\" деди. Бошқаси: \"Агар овоз кўтарсак эшитади, пасайтирсак эшитмайди\" деди. Учинчиси: \"Агар бирор нарсани эшитса, ҳаммасини эшитади\" деди. Мен бу гапни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга етказдим ва Аллоҳ: \"Сизлар (гуноҳ ишларни қилган пайтингизда) қулоқларингиз, кўзларингиз ва териларингиз ўзингизга қарши гувоҳлик беришидан яширинмас эдингиз, лекин Аллоҳ қилаётган амалларингизнинг кўпини билмайди, деб ўйлардингиз\" (Фуссилат: 22) оятини нозил қилди.
5. Ақидавий хулосалар
| **Қиёмат кунининг ҳақ эканлиги** | Бу оятлар қиёмат куни, ҳисоб-китоб ва жазо тизимининг воқелигини тасдиқлайди. |
| **Аллоҳнинг душманлари** | Ким Аллоҳга ва Унинг расулига душманлик қилса, охиратда шундай хорликка учрайди. |
| **Аъзоларнинг гувоҳлиги** | Инсоннинг ўз аъзолари унга қарши гувоҳлик беради. Бу Аллоҳнинг қудратининг буюклигини ва ҳеч бир гуноҳ яширин қолмаслигини кўрсатади. |
| **Ҳеч нарса яширин эмас** | Инсон дунёда қилган барча амаллари, ҳатто энг яширинлари ҳам, охиратда ошкор бўлади. |
| **Аллоҳнинг адолати** | Аъзоларнинг гувоҳлиги Аллоҳнинг бандаларга нисбатан адолатининг юксак даражасини кўрсатади – ҳатто инсоннинг ўз аъзолари ҳам адолат юзасидан гувоҳлик беради. |
6. Амалий ва маънавий дарслар
1. **Аллоҳнинг душманлигидан сақланиш**: Аллоҳга ва Унинг расулига душманлик қилиш – энг катта хусронга сабаб.
2. **Аъзоларнинг ҳаққини адо этиш**: Ҳар бир аъзо биздан сўроқ қилинади. Қулоқлар эшитган, кўзлар кўрган нарсалар учун жавобгар.
3. **Хусусий ҳисоб-китоб**: Ҳар бир инсон алоҳида-алоҳида ҳисоб-китоб қилинади ва унинг гувоҳлари ўз аъзолари бўлади.
4. **Тавба ва истиғфор**: Дунёда аъзолар гувоҳлик беришидан аввал тавба қилиб, гуноҳларни ювиш имконияти бор.
5. **Аллоҳнинг илмига ишониш**: Аллоҳ ҳамма нарсани билишига ишониш инсонни гуноҳдан сақлайди.
Фуссилат сураси 19-20-оятлари Аллоҳ таолонинг душманлари – кофирлар ва мушрикларнинг қиёмат кунидаги даҳшатли ҳолатини баён қилади. Улар дўзахга тўп-тўп қилиб, тартиб билан, қочиб қутулиш имкониятисиз ҳайдаладилар. Дўзахга келганларида эса, уларнинг ўз аъзолари – қулоқлари, кўзлари ва терилари – дунёда қилган барча гуноҳлари ҳақида уларга қарши гувоҳлик беради.
Бу оятлар қуйидаги асосий маъноларни ўз ичига олади:
1. **Қиёмат кунининг воқелиги**: Қиёмат куни ҳақ ва унда ҳисоб-китоб бўлиши муқаррар.
2. **Аъзоларнинг гувоҳлиги**: Инсоннинг ўз аъзолари унга қарши гувоҳлик беради.
3. **Аллоҳнинг адолати**: Аллоҳ таоло ҳеч кимга зулм қилмайди, ҳатто инсоннинг аъзоларини ҳам унга қарши гувоҳ қилиб қўяди.
4. **Огоҳлантириш ва тарбия**: Бу оятлар мўминлар учун огоҳлантириш ва тарбия бўлиб, уларни гуноҳлардан сақланишга, тавба-истиғфорга чорлайди.
Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ айтганидек, бу оятларда кофирларнинг қиёмат кунидаги энг оғир лаҳзаларидан бири тасвирланган – ўз аъзоларининг уларга қарши гувоҳлик бериши. Бу ҳолат улар учун дўзах азобидан ҳам оғирроқ бўлиши мумкин, чунки энг яқинлари – ўз аъзолари ҳам уларга қарши чиқади.
Валлоҳу аъламу бис-савоб
Фуссилат сураси 19-20 оятларнинг чуқур сунний таҳлили
**وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ (١٩) حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (٢٠)**
Сўзма-сўз таржима
**19-оят:**
- **وَيَوْمَ** — Ва (эслат) у Кунни
- **يُحْشَرُ** — тўпланурлар (жамланурлар)
- **أَعْدَاءُ اللَّهِ** — Аллоҳнинг душманлари
- **إِلَى النَّارِ** — дўзах томон
- **فَهُمْ** — бас, улар
- **يُوزَعُونَ** — (тўп-тўп қилиб) жўнатилурлар (аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тўхтатиб-жиловлаб турилурлар)
**20-оят:**
- **حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا** — токи қачон унга (дўзахга) келганларида
- **شَهِدَ عَلَيْهِمْ** — уларнинг зиддига гувоҳлик берур
- **سَمْعُهُمْ** — қулоқлари
- **وَأَبْصَارُهُمْ** — ва кўзлари
- **وَجُلُودُهُم** — ва терилари (аъзолари)
- **بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ** — улар қилиб ўтган (гуноҳ) амаллари ҳақида
Адабий таржима
**19.** (Эй Муҳаммад, уларга) Аллоҳнинг душманлари дўзахга тўпланадиган Кунни (эслатгин). Улар (жаҳаннам фаришталари томонидан) тўхтатиб-жиловлаб турилурлар (аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тартиб билан жўнатилурлар).
**20.** То унга (дўзахга) келганларида, қулоқлари, кўзлари ва терилари (аъзолари) уларнинг қилиб ўтган (гуноҳ) амаллари ҳақида ўзларига қарши гувоҳлик берур.
Чуқур сунний таҳлил
1. Оятларнинг мазмуни ва контексти
Ушбу оятлар Фуссилат сурасининг 19-20-оятлари бўлиб, Аллоҳ таолонинг душманлари – кофирлар ва мушрикларнинг қиёмат кунидаги даҳшатли ҳолатини тасвирлайди. Бу оятлар аввалги оятларда зикр қилинган Од ва Самуд қавмларига тушган дунёвий азобдан сўнг, уларнинг ва уларга ўхшаган кофирларнинг охиратдаги азобини баён қилиш учун келган.
2. Калит тушунчаларнинг луғавий ва истилоҳий таҳлили
| Сўз/ибора | Транскрипция | Луғавий маъноси | Тафсирий маъноси |
| **يُوزَعُونَ** | *Юзаъун* | "Вазъ" – тўхтатиш, жиловлаш, бошқариш | Дўзах фаришталари томонидан кофирларнинг аввалгилари охиргиларига қўшилиб, тартиб билан дўзахга ҳайдалиши. Яъни улар тўп-тўп қилиб, изтироб ва қўрқув ила сурилурлар. |
| **أَعْدَاءُ اللَّهِ** | *Аъдоуллоҳ* | Аллоҳнинг душманлари | Бу ерда асосан Қурайш мушриклари ва умуман кофирлар назарда тутилган. Улар Аллоҳга куфр келтириб, Унинг оятларини ёлғонга чиқариб, расулларига душманлик қилганлар. |
| **شَهِدَ عَلَيْهِمْ** | *Шаҳида алайҳим* | Уларга қарши гувоҳлик берди | Қиёмат кунида инсоннинг ўз аъзолари унинг қилган гуноҳларига қарши гувоҳлик беради ва бу гувоҳликни ёмонлик учун эмас, балки ҳақиқатни баён қилиш учун беради. |
3. Оятларнинг тафсирий таҳлили
А) "يُوزَعُونَ" калимасининг маъноси
Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ ўз тафсирида "يُوزَعُونَ" калимасига қуйидагича изоҳ беради: "Яъни, забониялар (дўзах фаришталари) уларнинг аввалгиларини охиргиларига қўшиб, тўплаб, тартибга соладилар". Бу ҳолат уларнинг қўрқув ва изтироб ила, аммо қочиб қутулиш имкониятисиз ҳайдалишини англатади.
Ибн Ошур (таҳрир ва танвир муаллифи) бу ҳақда шундай дейди: "Вазъ – уларнинг бир-бирларига аралашиб кетишининг олдини олиш ва тартибга солишдир. Бу уларнинг кўплигига ишорадир".
Б) Аъзоларнинг гувоҳлик бериши
20-оятда зикр қилинган аъзоларнинг гувоҳлиги ҳақида Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ шундай дейди: "Яъни, уларнинг қилган барча амаллари, илгари ва кейин қилганлари ҳақида, бирор ҳарф яширилмаган ҳолда гувоҳлик берадилар".
Бу масалада муфассирлар икки хил фикр айтганлар:
1. **Биринчи қавл**: Аллоҳ таоло аъзоларга ҳаёт ато этиб, уларни гувоҳлик беришга мажбур қилади.
2. **Иккинчи қавл**: Аллоҳ аъзоларда шундай белгилар пайдо қиладики, улар эгаларининг дўзахга ҳақли эканлигига далолат қилади ва бу "гувоҳлик" деб аталади.
4. Ҳадислар ва асарлар асосида тафсир
Бу оятларнинг тафсирида кўплаб саҳиҳ ҳадислар ва саҳобалардан ривоятлар келган:
А) Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир куни кулиб, табассум қилдилар ва саҳобалар: "Ё Расулаллоҳ, нимадан кулдингиз?" деб сўрадилар. У зот айтдилар: "Банданинг қиёмат куни Робби билан тортишувидан ажабландим. У: 'Эй Роббим, менга зулм қилмасликка ваъда берган эдинг-ку?' дейди. Аллоҳ: 'Ҳа' дейди. Банда: 'Мен ўзимдан бошқа гувоҳни қабул қилмайман' дейди. Шунда Аллоҳ таоло: 'Сенга Ўзим гувоҳлигим ва ёзувчи фаришталар етарли эмасми?' дейди. Бу сўз бир неча марта такрорланади. Сўнгра унинг оғзига муҳр босилиб, аъзолари гапира бошлайди. Шунда у аъзоларига: 'Сизлардан паноҳ тилайман, сизлар учун курашар эдим-ку!' дейди".
Б) Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят:
У киши Ибн Азраққа шундай деганлар: "Қиёмат куни одамларга шундай бир пайт келадики, улар на гапира оладилар, на узр айта оладилар, на сўзлай оладилар. Сўнгра уларга изн берилади ва тортиша бошлайдилар. Кофир ширкини инкор қилади ва сизларга қасам ичганидек, Аллоҳга ҳам қасам ичади. Шунда Аллоҳ таоло уларнинг ўзларидан – терилари, кўзлари, қўл ва оёқларини гувоҳ қилиб юборади, оғизларига муҳр босади, сўнгра оғизлари очилади ва аъзолар: 'Бизни Аллоҳ нутқли қилди, У барча нарсани нутқли қилган Зотдир' дейдилар. Шунда тиллар инкордан сўнг иқрор бўлади".
В) Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят:
У киши Каъба ёнида эдилар. Уч киши – икки Қурайший ва бир Сақафий ёки икки Сақафий ва бир Қурайший – Каъба пардалари остига кириб, қорнлари катта, қалблари эса фақиҳликдан йироқ ҳолда, мен тушунмаган гапларни сўзлашди. Уларнинг бири: "Аллоҳ бизнинг гапимизни эшитадими?" деди. Бошқаси: "Агар овоз кўтарсак эшитади, пасайтирсак эшитмайди" деди. Учинчиси: "Агар бирор нарсани эшитса, ҳаммасини эшитади" деди. Мен бу гапни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга етказдим ва Аллоҳ: "Сизлар (гуноҳ ишларни қилган пайтингизда) қулоқларингиз, кўзларингиз ва териларингиз ўзингизга қарши гувоҳлик беришидан яширинмас эдингиз, лекин Аллоҳ қилаётган амалларингизнинг кўпини билмайди, деб ўйлардингиз" (Фуссилат: 22) оятини нозил қилди.
5. Ақидавий хулосалар
| **Қиёмат кунининг ҳақ эканлиги** | Бу оятлар қиёмат куни, ҳисоб-китоб ва жазо тизимининг воқелигини тасдиқлайди. |
| **Аллоҳнинг душманлари** | Ким Аллоҳга ва Унинг расулига душманлик қилса, охиратда шундай хорликка учрайди. |
| **Аъзоларнинг гувоҳлиги** | Инсоннинг ўз аъзолари унга қарши гувоҳлик беради. Бу Аллоҳнинг қудратининг буюклигини ва ҳеч бир гуноҳ яширин қолмаслигини кўрсатади. |
| **Ҳеч нарса яширин эмас** | Инсон дунёда қилган барча амаллари, ҳатто энг яширинлари ҳам, охиратда ошкор бўлади. |
| **Аллоҳнинг адолати** | Аъзоларнинг гувоҳлиги Аллоҳнинг бандаларга нисбатан адолатининг юксак даражасини кўрсатади – ҳатто инсоннинг ўз аъзолари ҳам адолат юзасидан гувоҳлик беради. |
6. Амалий ва маънавий дарслар
1. **Аллоҳнинг душманлигидан сақланиш**: Аллоҳга ва Унинг расулига душманлик қилиш – энг катта хусронга сабаб.
2. **Аъзоларнинг ҳаққини адо этиш**: Ҳар бир аъзо биздан сўроқ қилинади. Қулоқлар эшитган, кўзлар кўрган нарсалар учун жавобгар.
3. **Хусусий ҳисоб-китоб**: Ҳар бир инсон алоҳида-алоҳида ҳисоб-китоб қилинади ва унинг гувоҳлари ўз аъзолари бўлади.
4. **Тавба ва истиғфор**: Дунёда аъзолар гувоҳлик беришидан аввал тавба қилиб, гуноҳларни ювиш имконияти бор.
5. **Аллоҳнинг илмига ишониш**: Аллоҳ ҳамма нарсани билишига ишониш инсонни гуноҳдан сақлайди.
Фуссилат сураси 19-20-оятлари Аллоҳ таолонинг душманлари – кофирлар ва мушрикларнинг қиёмат кунидаги даҳшатли ҳолатини баён қилади. Улар дўзахга тўп-тўп қилиб, тартиб билан, қочиб қутулиш имкониятисиз ҳайдаладилар. Дўзахга келганларида эса, уларнинг ўз аъзолари – қулоқлари, кўзлари ва терилари – дунёда қилган барча гуноҳлари ҳақида уларга қарши гувоҳлик беради.
Бу оятлар қуйидаги асосий маъноларни ўз ичига олади:
1. **Қиёмат кунининг воқелиги**: Қиёмат куни ҳақ ва унда ҳисоб-китоб бўлиши муқаррар.
2. **Аъзоларнинг гувоҳлиги**: Инсоннинг ўз аъзолари унга қарши гувоҳлик беради.
3. **Аллоҳнинг адолати**: Аллоҳ таоло ҳеч кимга зулм қилмайди, ҳатто инсоннинг аъзоларини ҳам унга қарши гувоҳ қилиб қўяди.
4. **Огоҳлантириш ва тарбия**: Бу оятлар мўминлар учун огоҳлантириш ва тарбия бўлиб, уларни гуноҳлардан сақланишга, тавба-истиғфорга чорлайди.
Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ айтганидек, бу оятларда кофирларнинг қиёмат кунидаги энг оғир лаҳзаларидан бири тасвирланган – ўз аъзоларининг уларга қарши гувоҳлик бериши. Бу ҳолат улар учун дўзах азобидан ҳам оғирроқ бўлиши мумкин, чунки энг яқинлари – ўз аъзолари ҳам уларга қарши чиқади.
Валлоҳу аъламу бис-савоб
1
Comment
Share
Send as a message
Share on my page
Share in the group