Ваҳий тушишининг турли кўринишлари ҳақидаги оят ва ҳадислар, ҳамда унинг тайёрланиши баёни
Биламанки, у зотга саловот ва саломлар бўлсин, барча ваҳий турларида гапирилган. Абу Нуайм ривоят қиладики, Жаброил ва Микоил алайҳимуссалом саййидимиз Муҳаммаднинг кўксиларини ёриб, ювдилар, сўнгра \"Ўқи Раббинг номи билан\" оятлари ва ҳадисларини айтдилар. Унда Варақа ибн Навфал: \"Хурсанд бўлинг, мен гувоҳлик бераманки, сиз Ибн Марям башорат қилган зотсиз ва сиз Мусонинг қонунига ўхшаш нарсадасиз ва сиз юборилган пайғамбарсиз\", деди. Худди шунингдек, кўксиларини ёриш воқеаси ҳам ривоят қилинган. Бу ерда ҳам Таёлиси ва Ҳорис ўз муснадларида айтадилар: бундан ҳикмат Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга ваҳий қилинган нарсани энг мукаммал ҳолатдаги покиза қалб билан қабул қилиши учундир. Ибн Қаййим айтадилар: \"У зотга саловот ва саломлар бўлсин, ваҳийнинг бир неча даражалари комил бўлди. Улардан бири: содиқ тушлар эди. У зот туш кўрмас эдилар, магар у тонг ёриши каби рўёбга чиқар эди. Иккинчиси: фаришта уни кўрмаган ҳолда, унинг қалбига ташлаб кетар эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганларидек: \"Руҳул Қудус қалбимга солдики, ҳеч бир жон ўз ризқини тўлиқ олмасдан ўлмайди. Аллоҳдан қўрқинг ва талабда гўзал бўлинг\". Бу ҳадисни Ибн Абид Дунё ва Ҳоким ривоят қилган. Учинчиси: фаришта унга бир киши суратида намоён бўлиб, у билан гаплашар эди, ҳаттоки у нима деётганини тушуниб олар эди. У зотга Доҳия ал-Калбий суратида келар эди. Буни Насоий Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилган. Доҳия гўзал ва келишган эди. Агар сиз: \"Жаброил Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга Доҳия суратида йўлиққан бўлса, унинг руҳи қаерда бўлади? Агар унинг олти юз қаноти бор бўлган жасадида бўлса, унда келган нарса Жаброилнинг руҳи ҳам, жасади ҳам эмас. Агар у Доҳия суратидаги кишида бўлса, у ҳолда улуғ жасад ўладими ёки ундан Доҳиянинг жасадига ўхшаган жасадга ўтган руҳсиз бўлиб қоладими?\", десангиз, шундай жавоб бериладики, Айний зикр қилганидек, унинг ўтиши ўлимига сабаб бўлмаслигидан узоқ эмас. Жасад тирик қолади ва унинг маърифатларидан ҳеч нарса камаймайди. Унинг руҳининг иккинчи жасадга ўтиши шаҳидларнинг руҳларининг яшил қушларнинг ичига ўтиши кабидир. Руҳларнинг ажралиши билан жасадларнинг ўлиши ақлан вожиб эмас, балки Аллоҳ таолонинг Одам болаларига жорий қилган одатидир. Улардан бошқаларда бундай бўлиши шарт эмас\".
Тўртинчиси: у зотга қўнғироқнинг жиринглаши каби келар эди ва бу у зотга жуда оғир бўлар эди, ҳаттоки пешонасидан тер чиқиб кетар эди.
ДАВОМИ БОР
Ваҳий тушишининг турли кўринишлари ҳақидаги оят ва ҳадислар, ҳамда унинг тайёрланиши баёни
Биламанки, у зотга саловот ва саломлар бўлсин, барча ваҳий турларида гапирилган. Абу Нуайм ривоят қиладики, Жаброил ва Микоил алайҳимуссалом саййидимиз Муҳаммаднинг кўксиларини ёриб, ювдилар, сўнгра "Ўқи Раббинг номи билан" оятлари ва ҳадисларини айтдилар. Унда Варақа ибн Навфал: "Хурсанд бўлинг, мен гувоҳлик бераманки, сиз Ибн Марям башорат қилган зотсиз ва сиз Мусонинг қонунига ўхшаш нарсадасиз ва сиз юборилган пайғамбарсиз", деди. Худди шунингдек, кўксиларини ёриш воқеаси ҳам ривоят қилинган. Бу ерда ҳам Таёлиси ва Ҳорис ўз муснадларида айтадилар: бундан ҳикмат Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга ваҳий қилинган нарсани энг мукаммал ҳолатдаги покиза қалб билан қабул қилиши учундир. Ибн Қаййим айтадилар: "У зотга саловот ва саломлар бўлсин, ваҳийнинг бир неча даражалари комил бўлди. Улардан бири: содиқ тушлар эди. У зот туш кўрмас эдилар, магар у тонг ёриши каби рўёбга чиқар эди. Иккинчиси: фаришта уни кўрмаган ҳолда, унинг қалбига ташлаб кетар эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганларидек: "Руҳул Қудус қалбимга солдики, ҳеч бир жон ўз ризқини тўлиқ олмасдан ўлмайди. Аллоҳдан қўрқинг ва талабда гўзал бўлинг". Бу ҳадисни Ибн Абид Дунё ва Ҳоким ривоят қилган. Учинчиси: фаришта унга бир киши суратида намоён бўлиб, у билан гаплашар эди, ҳаттоки у нима деётганини тушуниб олар эди. У зотга Доҳия ал-Калбий суратида келар эди. Буни Насоий Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилган. Доҳия гўзал ва келишган эди. Агар сиз: "Жаброил Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга Доҳия суратида йўлиққан бўлса, унинг руҳи қаерда бўлади? Агар унинг олти юз қаноти бор бўлган жасадида бўлса, унда келган нарса Жаброилнинг руҳи ҳам, жасади ҳам эмас. Агар у Доҳия суратидаги кишида бўлса, у ҳолда улуғ жасад ўладими ёки ундан Доҳиянинг жасадига ўхшаган жасадга ўтган руҳсиз бўлиб қоладими?", десангиз, шундай жавоб бериладики, Айний зикр қилганидек, унинг ўтиши ўлимига сабаб бўлмаслигидан узоқ эмас. Жасад тирик қолади ва унинг маърифатларидан ҳеч нарса камаймайди. Унинг руҳининг иккинчи жасадга ўтиши шаҳидларнинг руҳларининг яшил қушларнинг ичига ўтиши кабидир. Руҳларнинг ажралиши билан жасадларнинг ўлиши ақлан вожиб эмас, балки Аллоҳ таолонинг Одам болаларига жорий қилган одатидир. Улардан бошқаларда бундай бўлиши шарт эмас".
Тўртинчиси: у зотга қўнғироқнинг жиринглаши каби келар эди ва бу у зотга жуда оғир бўлар эди, ҳаттоки пешонасидан тер чиқиб кетар эди.
ДАВОМИ БОР
1